فینال استارتاپ جاده ابریشم برگزار شد و استارتاپ‌های فن‌آسا، سه سوت جابز و هانیلی به عنوان تیم‌های برتر فینال استارتاپ جاده ابریشم معرفی شدند.

مرحله مقدماتی دومین دوره رویداد تور استارتاپ جاده ابریشم از تاریخ ۲۱ مهر ماه ۹۷ در ۵ شهر کرمان، شیراز، مشهد، تبریز و تهران شروع به کار کرد و هشت تیم پذیرش۲۴ از کرمان، الفبا از شیراز، فن‌آسا از مشهد، هانیلی از تبریز و تیم‌های این‌پین، دیالوگ، سه سوت جابز و کریدورز از تهران به انتخاب داوران برای شرکت در فینال انتخاب شدند.

تیم‌های برگزیده در طی یک برنامه شتاب‌دهی آنلاین ۱۰۰ روزه تحت نظر مربیان و منتورهایی از حوزه های مختلف کسب‌وکاری قرار گرفتند و در نهایت فینال دومین دوره استارتاپ جاده ابریشم با حضور ۶ تیم برتر، مهمانان و سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی، مدیران استارتاپ‌های بزرگ و موفق، علاقه‌مندان و اصحاب رسانه در تاریخ ۱۲ و ۱۳ اردیبهشت ۹۸ در تهران برگزار شد.

روز نخست فینال

بر اساس زمان‌بندی رویداد، قرار بر این بود تیم‌های فینالیست در این روز کسب‌وکار و ایده خود را ارائه دهند که به دلیل مشکل فنی در نمایشگر سالن برگزاری رویداد، این کار به روز دوم و پایانی موکول شد.

در شروع مراسم علیرضا جوزی، یکی از هم‌بنیانگذاران استارتاپ جاده ابریشم ضمن خوش آمدگویی به افراد حاضر در سالن گفت: «امسال میزبان ۶ تیم برتر و فینالیست رویداد هستیم که در مقابل داوران و حضار کسب‌وکار خود را معرفی خواهند کرد. همچنین رویداد امسال به دو زبان فارسی و انگلیسی است و تیم‌های برتر به زبان انگلیسی  ارائه خواهند داشت.»

قادر صادقی، هم‌بنیانگذار استارتاپ جاده ابریشم و سرپرست شتاب‌دهی آنلاین رویداد گفت: «برنامه شتابدهی ۱۰۰ روزه جاده ابریشم به دنبال اهداف نیازسنجی بازار، ارتباط با سرمایه‌گذاران و نحوه رشد و توسعه استارتاپ‌ها بود که توانست محقق شود. در این برنامه از ۳۲ منتور در حوزه‌های روابط‌عمومی، منابع انسانی، بازاریابی، ارزش‌گذاری، جذب سرمایه و … کمک گرفته شده است.»

صادقی ادامه داد: «کپی کردن استارتاپ‌های دیگر شاید نسخه مناسبی برای ایران نباشد؛ ما باید کسب‌وکارهای مناسب خود را داشته باشیم و قرار نیست همه جا سیلیکون ولی شود.»

در اولین سخنرانی رویداد، Gilles Mautin در خصوص موضوع بازاریابی اثرگذار گفت: «مردم شباهت رو دوست دارند، ابتدا از فریم ورک ها استفاده کنید.»

اولین پنل گفتمان اکوسیستم‌های استارتاپی بین‌المللی نیز با حضور Neda Aldaihany از کویت و Hovhannes Yeritsyan از ارمنستان و مدیریت حمیدرضا احمدی، بنیانگذار ایوند برگزار شد. Hovhannes Yeritsyan معتقد بود: «اکوسیستم استارتاپی توسط نشست‌های این مدلی رشد می‌کند نه توسط دولت‌ها.»

پنل بعدی رویداد با موضوع پنل تکنولوژی در آینده به چه صورت است؟ به مدیریت کوین سلطانی و با حضور مهدی صدری و Karl Krochmal برگزار شد. در این مطرح شد: «تکنولوژی وجود دارد و این وظیفه شماست که راهی پیدا کنید تا بتوانید با استفاده از آن موثر باشید و راه استفاده‌ برای آن پیدا کنید؛ شما می‌توانید ایلان ماسک بعدی باشید.»

سخنرانی مهدی نایبی، بنیانگذار الوپیک به موضوع مدیریت بحران در رکود اقتصادی اختصاص داشت. نایبی سخنرانی خود را با دو سوال شروع کرد. او گفت: «سوالی که در حال حاضر مطرح می‌شود این است که آیا با توجه به شرایط اقتصادی، امکان خروج از بحران وجود دارد یا خیر؟ همچنین بحران برای یک شرکت بزرگ و در حال رشد، فرصت است یا تهدید؟»

نایبی با اشاره به تحریم‌های اخیر اپل گفت: «ما به این فکر نکرده بودیم که یک روزی اپل دشمن ما شود و مقابل منافع ما قرار گیرد.»

او در پایان گفت: «کلمات کلیدی امسال، استقامت، چابکی است و شاید در این سال‌های سختی ما به اندازه چندین سال رشد کردیم.»

پنل بعدی رویداد به موضوع چالش‌های استخدام و منابع انسانی با حضور فرهاد هدایتی مدیرعامل تسکولو و جواد عامل مدیرعامل مسیریاب نشان اختصاص داشت. گرداننده پنل نیز هادی فرنود بود.

عامل گفت: «همه افراد سازمان روی فرهنگ سازمان تاثیرگذارند و با ورود یک شخص پر انرژی و پرهیاهو، فرهنگ سازمان هم دچار نشاط می‌شود.» هدایتی نیز ادامه داد: «ما در مصاحبه ها خیلی سوال فنی نمی پرسیم و سعی می‌کنیم فردی را استخدام کنیم که در جلسه مصاحبه حس دوستی باهاش داشته باشیم.»

کلوب یک میلیونی‌ها عنوان آخرین پنل روز اول رویداد استارتاپ جاده ابریشم بود که به زبان انگلیسی با حضور ژوبین علاقبند مدیرعامل اسنپ، مهدی نایبی مدیرعامل الوپیک و علیرضا صادقیان مدیرعامل چیلیوری برگزار شد. مدیریت این پنل نیز بر عهده محمدرضا ازلی هم‌بنیانگذار تکراسا و استارتاپ جاده ابریشم بود. در این پنل نیز به تحریم‌های شرکت‌های آمریکایی و فشار آن‌ها بر دیگر شرکت‌های دنیا برای تحریم استارتاپ‌های ایران اشاره شد. بر اساس نظر پنلیست‌ها برای استارتاپ‌های بزرگ راهی برای جذب سرمایه خارجی وجود ندارد و سرمایه‌گذار‌های داخلی نیز هنوز به نتوانسته‌اند این خلا را پر کنند. به علاوه بازار بورس نیز هنوز آمادگی پذیرش ارزش‌گذاری‌های استارتاپ‌ها را ندارد. در این پنل ژوبین علاقه‌بند به تاثیر افزایش قیمت سوخت بر پلتفرم‌های حمل و نقل اشاره کرد و گفت اگر نتوان سهمیه‌ای برای رانندگان این پلتفرم‌ها پیدا کرد شاهد افزایش قیمت و استفاده کم‌تر از این پلتفرم‌ها خواهیم بود. این پلفترم‌ها در حال حاضر در پی راهی برای گرفتن سهمیه بنزین برای رانندگان بر اساس کیلومتر سفر هستند.

همچنین در این روز محمد قائم‌پناه بنیانگذار کشمون و تیم دوم رویداد سال گذشته جاده ابریشم از موفقیت‌ها، چالش‌ها و برنامه‌های آینده کسب‌وکار خود گفت.

روز دوم رویداد

روز پایانی دومین رویداد استارتاپ جاده ابریشم در حالی شروع شد که مشکل فنی نمایشگر رفع شده بود و حاضرین منتظر شنیدن ارائه ۶ تیم برتر فینالیست بودند.

شروع کننده در روز دوم الیاس خسروی، هم‌بنیانگذار استارتاپ جاده ابریشم و هم‌بنیانگذار همفکر مشهد بود که در ابتدای مراسم ضمن خیر مقدم به افراد حاضر در رویداد از سختی‌های گذشته خود گفت.

پس از صحبت‌های خسروی، Karl Krochmal به موضوع آینده کار و شغل پرداخت و گفت: «ما به رهبرانی نیاز داریم که پل بسازند نه اینکه دیوار بکشند. همچنین شغل‌هایی که پایه آن براساس الگوریتم است بیشتر امکان دارد که توسط ربات‌ها تسخیر شوند.»

محمدرضا ازلی در رابطه با جذب حامیان رویداد استارتاپ جاده ابریشم نیز گفت:« امسال ما توانستیم ۷۸ حامی در ۶ رویداد مختلف با بیش از ۲۲۰۰ شرکت کننده داشته باشیم. رویداد استارتاپ جاده ابریشم به صورت کاملا داوطلبانه برگزار می‌شود و هزینه‌های رویداد از طریق حامیان تامین می‌شود. به علاوه این رویداد ناسودبر است به این معنی هم موسسان آن و داوطلبان حقوق نمی‌گیرند و تمامی پول‌های جذب شده در خود رویداد برای برگزاری و تیم‌ها هزینه می‌شود. به علاه ما به زودی لیست پول‌های دریافت شده از حامیان و هزینه‌های سال گذشته و امسال را به صورت عمومی در جهت شفافیت منتشر خواهیم کرد.»

بلاکچین و آینده آن موضوع جذاب روز دوم رویداد بود که کوین سلطانی به ارائه آن پرداخت. سلطانی در این خصوص تشریح کرد: «با توجه به رشد کاربران اینترنت و اینکه تا سال ۲۰۲۲، بیش از یک میلیارد کاربر جدید اضافه خواهد شد، باید در هر حوزه ای به بازار دیجیتال وارد شد و از سیستم بلاک‌چین استفاده کرد. همچنین هک کردن سیستم بلاکچین تقریبا محال است.»

در روز دوم رویداد، پنل گفت‌وگوی صندلی داغ نیز در نظر گرفته شده بود که آسیه حاتمی، بنیانگذار ایران تلنت به عنوان مهمان و آرش برهمند به عنوان مجری اجرای آن را برعهده داشتند.

حاتمی در پاسخ به سوال چرا بخش فارسی ایران تلنت به خوبی بخش انگلیسی آن نیست؟ گفت: « من دنبال این بودم که چه سیستمی بهتر کار می‌کند هم‌چنین زمانی که ما شروع به کار کردیم، مشتریان ما کسب‌وکارهای خارجی بودند و طبیعی بود که سرویس ما هم خارجی باشد. انگلیسی بودن یک فیلتر قوی برای ایران تلنت است که کمک می‌کند تا افراد قوی‌تر به ما مراجعه کنند.»

حاتمی در پایان افزود: «ما منبع دیتا هستیم و وظیفه ماست که بتوانیم از این دیتا اطلاعاتی را استخراج کنیم که به درد استارتاپ‌ها بخورند.»

مدیریت پنل رسانه‌ها و روابط‌عمومی بر عهده محمدرضا ازلی بود. این پنل با حضور مسعود یوسف‌نژاد سردبیر زومیت، مانی قاسمی سردبیر دیجیاتو، سحر افاضلی مدیر روابط عمومی پیشین بامیلو و اسنپ‌تریپ، مسعود فیاضی مدیر روابط عمومی سامسونگ و اکبر هاشمی سردبیر شنبه برگزار شد.

از جمله مهم‌ترین موارد مطرح شده در این پنل می‌توان به اهمیت ایجاد ارتباط دوستانه با اصحاب رسانه، وجود یک فرد با مسئولیت ارتباط با رسانه، داشتن استراتژی رسانه و روابط عمومی و یافتن بهترین زمان برای روایت داستان اشاره کرد. همچنین تاکید شد که روابط‌عمومی صرفا ارتباط با رسانه نیست بلکه این کار یکی از وظایف واحد روابط‌عمومی یک سازمان است.

پس از پایان پنل جذاب و چالش برانگیز روابط‌عمومی نوبت به ارائه تیم‌های برتر استارتاپ جاده ابریشم رسید. تیم‌های الفبا، برنامه به اشتراک‌گذاری آموزش بر روی کتاب‌های درسی و جزوات از شیراز، پذیرش۲۴ کلینیک مجازی و نوبت‌دهی پزشکان از کرمان، این‌پین‌اپ اپلیکیشن جستجو و درخواست ملک از تهران، سه‌سوت‌جابز سامانه استخدامی از تهران، هانیلی پلتفرمی برای ارتباط زنبورداران و خریداران عسل از تبریز و فن‌آسا ساخت قاشق مخصوص بیماران پارکینسون از مشهد به ترتیب کسب‌وکار خود را در حضور داوران و افراد حاضر در سالن به زبان انگلیسی معرفی کردند.

ژوبین علاقبند، رادمان ربیعی، کامران خوشی، بهار یارمحمد و پارسا جانباز داوران دومین فینال استارتاپ جاده ابریشم بودند.

در زمان تصمیم‌گیری هیئت داوران، پنل فین‌تک ایران تا ۱۴۰۰ با حضور مصطفی امیری، مهدی عبادی و مهدی فروغی و مدیریت علیرضا هوشمند برگزار شد.

مهدی فروغی، مدیر مارکتینگ بیمیتو با شاره به این نکته که آینده صنعت بیمه در دست استارتاپ‌های این حوزه است گفت: «همانطور که آژانس‌های سنتی درخواست خودرو تعطیل شدند، نمایندگی‌های سنتی بیمه نیز تعطیل خواهند شد.»

مهدی عبادی، دبیر فین‌تک ایران نیز مطرح کرد: «پیش‌بینی می‌کنم تا سال ۱۴۰۰ صنعت فین‌تک در ایران از بین می‌رود. البته این اتفاق در صورتی که فین‌تکی‌ها به مناظره قدرت با بخش سنتی و دولتی بپردازند، اتفاق نخواهد‌ افتاد.»

همچنین مصطفی امیری، مدیرعامل زرین‌پال نیز خبر از فیلترینگ و تحریم زرین‌پال و اعضای ارشد و هیئت‌مدیره آن‌ها توسط شرکت شاپرک داد.

پنل سرمایه‌گذاری رویداد استارتاپ جاده ابریشم توسط مشهاد سبحانی و با حضور رادمان ربیعی، زانیار کمانگر، Neda Aldaihany و Magda Posluszny برگزار شد.

زانیار کمانگر در این پنل گفت: «با شرایط کنونی ایران باز هم بستر مناسبی برای سرمایه‌گذاری است اما باید بدانیم که‌ این سرمایه‌گذاری باید میان‌مدت و بلند‌مدت باشد و دنبال سرمایه‌گذاری‌های کوتاه مدت نباشیم.»

رادمان ربیعی نیز اشاره کرد: «سرمایه‌گذاری‌هایی که در ایران انجام می‌شود به خاطر ارزش پول یا شرایط خوب مالی نیست بلکه بازار‌ و جمعیت مناسب، زیرساخت‌های خوب و منابع طبیعی و انسانی زیاد است که ایران را برای سرمایه‌گذاری مناسب می‌سازد.»

پنل توریسم ایران از دیگر بخش‌های این رویداد در روز پایانی بود. به علاوه فینال رویداد استارتاپ جاده ابریشم با خبرهای خوبی همراه بود؛ هادی فرنود خبر از برگزاری دوره بعدی این رویداد در کشورهای کویت و ارمنستان داد و آرش برهمند به راه‌اندازی سامانه امدادرسانی در بحران‌ها به کمک چند شرکت بزرگ تکنولوژی در آینده نزدیک اشاره کرد.

در نهایت اما، فینال استارت جاده ابریشم با معرفی تیم فن‌آسا به عنوان تیم برتر، سه سوت جابز به عنوان تیم دوم و هانیلی به عنوان تیم سوم در ۱۳ اردیبهشت ۹۸ به کار خود پایان داد.

نوشته استارتاپ‌های فن‌آسا، سه سوت جابز و هانیلی برنده فینال استارتاپ جاده ابریشم شدند اولین بار در اکادمی فروش. پدیدار شد.

در سال‌های اخیر نظام اقتصادی جدیدی در پهنه‌ اقتصادهای کوچک و متوسط، ذهن تصمیم‌سازان اقتصادی کشور را به خود مشغول کرده است. استارت‌آپ‌ها، یا همان شرکت‌های نوپای فرصت‌جو و نه فرصت‌طلب، با به‌کارگیری ادبیات نوین فناوری سعی در گرفتن سهم بازار از متولیان سنتی بازار دارند.

با نگاهی گذرا به نمایشگاه الکامپ امسال می‌توان دریافت که تعداد این شرکت‌های نوپا در سال‌های اخیر به‌صورت فزاینده‌ای در حال افزایش است. بر اساس تعریف مرکز کسب و کارهای کوچک آمریکا (USSBA)، استارت‌آپ کسب و کاری است که عموما حول محور تکنولوژی شکل گرفته و پتانسیلرشد بالایی دارد. هرچند این تعریف ممکن است از برخی جهات ناکافی به‌نظر برسد، اما به‌خوبی می‌تواند ابعاد فضای این نظام اقتصادی جدید را به تصویر بکشد. هرچند آمار دقیقی از درصد موفقیت استارت‌آپ‌ها در ایران وجود ندارد، اما می‌توان با تکیه بر آمار کشورهای توسعه‌یافته و تعمیم آن به این محیط کسب و کار، تخمینی از درصد موفقیت این استارت‌آپ‌ها در کشور به‌دست آورد. بر اساس گزارش نشریه فوربس در سال ۲۰۱۶، حدود ۹۰ درصد استارت‌آپ‌ها در سال‌های اولیه تشکیل با شکست مواجه می‌شوند. از آنجایی که گردانندگان اصلی این کسب و کارهای نوپا عموما فارغ‌التحصیلان نخبه دانشگاهی و البته کم‌تجربه هستند، توجه به دلایل شکست استارت‌آپ‌ها می‌تواند این فعالان را در توسعه کسب و کارهای کشور یاری کند. در این مقاله سعی می‌شود تا با تحلیل فضای استارت‌آپی ایران به واکاوی دلایل شکست این استارت‌آپ‌ها در کشور پرداخته شود.

اولین گام در راه‌اندازی یک استارت‌آپ، ایده است. ایده به‌کار رفته در ایجاد یک استارت‌آپ بسیار متفاوت از ایده راه‌اندازی یک کسب و کار سنتی است. در فضای کسب و کار استارت‌آپی، ایده شامل یک مدل کسب و کار جدید یا یک محصول جدید خواهد بود که باید در بستر فناوری اطلاعات به فروش برسد، اما ایده یک استارت‌آپ باید جدید، خلاقانه، تکنیکی، عاری از موانع قانونی و حقوقی، از نظر اجتماعی قابل‌قبول و دارای پتانسیل رشد بالا باشد. فرض غالب در موفقیت یک استارت‌آپ، وجود توانایی‌های لازم به لحاظ تکنیکی، حقوقی، مالی و تحلیل مسائل اجتماعی در سرمایه‌گذاران آن استارت‌آپ است در حالی که این فرض عموما نادرست است. همان‌طور که بیان شد بسیاری از سرمایه‌گذاران استارت‌آپی در ایران متخصصان جوان و تازه فارغ‌التحصیل هستند و این افراد، اعتمادبه‌نفس و ریسک‌پذیری بالایی دارند اما این کافی نیست. به دلیل جدایی دانشگاه از صنعت و حتی جدایی دانشگاه از سطح جامعه، دانشجویان درک درستی از نیازهای خانواده‌های طبقه متوسط که بخش عظیمی از مشتریان بالقوه این کسب و کارها را تشکیل می‌دهند، ندارند. ایشان نیازهای خود و دوستان خود را می‌شناسند، اما قدرت تحلیل نیازمندی‌ها و توانمندی‌های خانوارهای متوسط جامعه را ندارند.

یکی دیگر از دلایل شکست استارت‌آپ‌های نوپا در ایران را می‌توان وابستگی زیاد میان کسب و کارها به یکدیگر دانست. بسیاری از شکست‌های استارت‌آپی به تاثیرات منفی کسب و کارهای دیگر مربوط می‌شود. به‌عنوان مثال بقای تعداد زیادی از استارت‌آپ‌ها در بستر اینترنت، به وجود شبکه‌های اجتماعی موثر و کارآ وابسته هستند، این درحالی است که خطر فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی مدام آنها را تهدید می‌کند. از سوی دیگر تغییر قوانین حقوقی، مالیاتی و امنیتی که منجر به شکست مستقیم بسیاری از استارت‌آپ‌ها می‌شود، می‌تواند دیگر استارت‌آپ‌ها را نیز متاثر کند. عدم آمادگی بازار را نیز می‌توان در همین راستا مورد بررسی قرار داد. برخی از استارت‌آپ‌ها قصد اجرایی کردن ایده‌هایی را دارند که وابسته به بازاری دیگر هستند و هنوز راهی طولانی پیش‌روی خود دارند. جهت روشن شدن این موضوع می‌توان استارت‌آپ‌های حوزه آموزش آنلاین غیرحضوری را مثال زد. دسترسی به اینترنت پرسرعت و ارزان برای بیش از نیمی از مردم کشور میسر نیست و مشتریان جهت بهره‌مندی از این استارت‌آپ‌ها، با هزینه‌های گزاف اینترنت (در مقایسه با درآمد سرانه خانوار) دست و پنجه نرم می‌کنند.

اما فارغ از بحث ایده، بررسی شکست استارت‌آپ‌ها جنبه مهم دیگری نیز دارد و آن، تامین مالی است. در حاشیه مسائل مربوط به تامین مالی مسائلی از جمله ارزش‌گذاری، زمان تزریق سرمایه و استقلال تیم ایده‌پرداز نیز از اهمیت بسیاری برخوردار است. تامین مالی اولیه ناکافی و عدم جذب سرمایه‌گذار از علت‌های رایج شکست استارت‌آپ‌ها در ایران است. در راستای تامین مالی ایده‌های استارت‌آپی، شرکت‌هایی با عنوان شتاب‌دهنده شکل گرفته‌اند. یک جست‌وجو و مصاحبه ساده نشان می‌دهد که شرکت‌های شتاب‌دهنده ایرانی فاصله زیادی تا حد ایده‌‌آل خود دارند؛ این شتاب‌دهندگان عموما چک‌سایزهایی کمتر از ۵۰۰ میلیون تومان را در پکیج‌های حمایتی خود ارائه می‌کنند، درحالی که این مبلغ برای استارت‌آپ‌هایی که نیاز به تجهیزات اولیه دارند بسیار ناکافی است. با این وجود اگرچه شرکت‌های شتاب‌دهنده امکان تامین مالی بالا را ندارند، اما به علت تجربه بالا در راه‌اندازی کسب و کارهای نوپا، می‌توانند ایده‌پردازان را در ابعاد مختلف از ایده تا تجاری‌سازی یاری دهند.

به دلیل نبود شرکت‌های شتاب‌دهنده با امکانات تامین مالی کافی، سرمایه‌گذاران حقیقی جایگزینی برای صاحبان ایده‌ در راستای تامین مالی خواهند بود. عدم شناخت سرمایه‌گذاران حقیقی از این فضای نوین کسب و کار، باعث دخالت‌ آنها در فرآیند توسعه ایده و بروز اختلاف‌نظرها و انحراف از مسیر اصلی ایده‌پرداز خواهد شد. از سوی دیگر این عدم شناخت، باعث اشتباه در ارزش‌گذاری استارت‌آپ‌ها و ایجاد افق‌هایی فراتر از حد انتظار برای سرمایه‌گذاران خواهد شد. این پیش‌بینی نادرست منجر به تزریق منابع مالی زیاد و تنبل شدن حلقه‌ اولیه تشکیل‌دهنده استارت‌آپ خواهد شد، درحالی‌که اگر تزریق پول در زمان مناسب و به مقدار مناسب صورت می‌گرفت، می‌توانست انگیزه اعضای اجرایی را برای پیشرفت کار حفظ کند.

در پایان نیز ذکر این دغدغه ضروری به‌نظر می‌رسد که فضای استارت‌آپی ایران در حال‌حاضر تمرکز بسیاری بر خرده‌فروشی آنلاین، تحلیل بازار آنلاین و شبکه‌های اجتماعی پیدا کرده است. چرا این فضا شامل حوزه‌هایی نظیر هوافضا، صنایع تولیدی پیشرفته و صنایع دفاعی نمی‌شود؟ هر ایده‌ استارت‌آپی در حوزه مسائل تکنولوژیکی تولید، نسبت به ایده‌های بازاریابی می‌تواند از موفقیت بسیار بالاتری در جذب منابع مالی و سودآوری برخوردار باشد. دلایل متعددی را می‌توان برای این ناهمگونی شناسایی کرد؛ وجود قوانین بالادستی بازدارنده، عدم شفافیت در مالکیت ایده و سهم ایده‌پرداز، عدم دانش و مهارت تخصصی کافی و عدم نفوذ تفکر استارت‌آپی در رشته‌هایی به‌جز رشته‌های مرتبط با فناوری اطلاعات از مهم‌ترین دلایل این ناهمگونی است.

پیشنهاد نویسنده: ویژگی های استارت آپ ها در مقایسه با کسب و کارهای بزرگ

منبع: دنیای اقتصاد

نوشته حوزه‌های مغفول در سرمایه‌گذاری استارت آپ ها اولین بار در اکادمی فروش. پدیدار شد.

اگرچه مدیر محصول ، مدیر برنامه و مدیر پروژه نقش هایی کاملا متفاوت را در جریان اداره یک کسب و کار بر عهده دارند اما اغلب آنها را با یکدیگر اشتباه می گیریم. هر کدام از این عناوین ویژگی های آشنایی را در ذهن مخاطبان تداعی می کنند که منجر به تفکیک دشوار آنها از یکدیگر خواهد شد. پیش از آن که به بررسی سمت های مذکور بپردازیم، زمینه مدیریتی مطرح در تک تک این موارد را عنوان خواهیم کرد.

– محصول: یک محصول هر چیزی است که به نیازی خاص در بازار پاسخ می دهد و در واقع مراحل مختلفی از جمله طراحی، توسعه، معرفی، بازاریابی و بازنشستگی را طی خواهد کرد! بدین ترتیب پروژه های متفاوتی طی چرخه زندگی یک محصول اتفاق می افتد.

– برنامه: برنامه گروهی از پروژه های مختلف است که همگام با اهداف شرکت مربوطه طرح ریزی می شوند.

– پروژه: پروژه یک فعالیت موقتی و یا گروهی از فعالیت ها است که به منظور توسعه خدمت و یا محصولی خاص انجام می شود.

بیشتر بخوانید: از مدیریت محصول تا بازاریابی

در بسیاری از کسب و کارها برای رسیدگی به هر مورد سمتی مشخص تعریف شده است. درک صحیح نقاط تمایز هر کدام از پست های مدیریتی نام برده، منتج به اداره ی هرچه بهتر کسب و کار و تصمیم گیری های اصولی تر می شود. اگرچه مدیر محصول، مدیر برنامه و مدیر پروژه اصطلاحاتی هستند که بیشتر در دنیای تکنولوژی کاربرد دارند، اما نمی توان از اهمیت قابل توجه آنها در زمینه های دیگری همچون تولید و بازاریابی کسب و کارهای مختلف نیز چشم پوشی کرد. در ادامه نگاهی به مهم ترین تفاوت ها میان این سمت های مدیریتی خواهیم داشت.

مدیر محصول

مدیران محصول وظیفه تعریف اهداف تجاری استراتژیکی را دارند که منتج به راه اندازی پروژه های مختلف خواهند شد. آنها در مورد یک محصول از طراحی و تولید گرفته تا کیفیت نهایی مطلوب، مسئول هستند. علاوه بر موارد فوق، ارزیابی نیازهای مشتریان و ارائه راه حلی بهینه برای پاسخ گویی به این نیازها نیز بر عهده مدیر محصول خواهد بود. البته اجرای موفق آمیز تمامی این وظایف با کمک تیم های مستقر در سازمان میسر می شود.

همچنین مدیران محصول در برابر نیمه عمر و یا همان چرخه زندگی محصولات تولیدی توسط یک کسب و کار هم مسئول هستند. جالب است بدانید که این مسئولیت حتی شامل سود و زیان ناشی از فروش نیز می شود. مدیر محصول باید قادر به تضمین کالای تولیدی از نظر کیفیت مورد انتظار برای رقابت با محصولات مشابه باشد. هماهنگ سازی تلاش های تیم بازاریابی با اهداف کسب و کار یکی دیگر از وظایف مهم مدیر محصول خواهد بود.

مدیر پروژه

مدیر پروژه مسئول اداره پروژه های در دست اقدام و همچنین طراحی پروژه های جدید است. وی باید روند پیشرفت پروژه ها و یا چالش های ایجاد شده را طی گزارشی کامل به اطلاع سهام داران کسب و کار برساند. در واقع مدیر پروژه باید بیشتر بر جنبه های عملیاتی کار متمرکز شود. مدیریت همزمان بودجه، منابع و فرصت باقی مانده برای اتمام اصولی پروژه، یکی دیگر از وظایف متعدد مدیران پروژه خواهد بود. آنها در مجموع افرادی هستند که پس از کسب تجربه میدانی فراوان، وارد نقش های مدیریتی شده اند.

مدیریت پروژه مجموعه ای از چندین واحد مدیریت ریسک، مدیریت منابع و مدیریت هدف خواهد بود. این دسته از مدیران باید تمامی خطرات پروژه را بررسی کرده و اقدام به رفع آن تا حد امکان کنند. اطمینان از تامین امکانات مورد نیاز تیم عملیات پروژه حال چه منابع باشد و چه زیرساخت های ضروری، بر عهده مدیر پروژه خواهد بود. با این وجود دشوار ترین وظیفه ای که چنین مدیری با آن مواجه می شود، مدیریت هدف عنوان شده است. حفظ تمامی رویکردها و تصمیم گیری ها در جهت اهداف و منافع کسب و کار، مهارتی ویژه می طلبد. دقیقا به همین دلیل است که اغلب از حداکثر ظرفیت ها در زمینه بودجه، منابع و همکاری واحدهای فعال در سازمان کمک گرفته می شود. باید توجه داشته باشید که در مدیریت پروژه همه چیز بستگی به “زمان”، “هزینه” و “کیفیت” خواهد داشت.

بیشتر بخوانید: مهم ترین مهارت های مدیران کدامند؟

مدیر برنامه

موقعیت مدیر برنامه از یک شرکت به شرکت دیگر و یا از صنعتی به صنعتی دیگر کاملا متفاوت خواهد بود. به طور کلی، یک برنامه متشکل از پروژه های مرتبط به یکدیگر است و از این رو مدیران پروژه دائما به مدیران برنامه گزارش کاری می دهند. بنابراین اگرچه بعد تاکتیکی و اجرایی مدیر برنامه کمرنگ تر از مدیر پروژه است، اما موفقیت تمام اجزای دخیل در یک برنامه وابسته به مدیر مربوطه بوده و به همین علت بار سنگینی را بر دوش خواهد داشت.

یک مدیر برنامه باید فردی با دید وسیع باشد. آگاهی وی از چگونگی تاثیرگذاری تصمیمات بر پیشرفت کسب و کار اهمیت بالایی خواهد داشت. آنها پروژه های لازم برای دست یابی به هدف نهایی را تعریف می کنند. تمرکز بر استراتژی های مناسب در راستای اجرای یک برنامه کلی، از مهم ترین وظایف مدیران برنامه به شمار می رود. حتی توجه به پیامدهای درازمدت پروژه های انجام شده نیز بر حساسیت نقش مدیران برنامه می افزاید.

هر کسب و کاری برای موفقیت حداکثری خود نیاز به هر سه نقش مورد بحث دارد. البته نحوه انتخاب هر سمت و مسئولیت های تعریف شده، تا اندازه زیادی وابسته به گستردگی یک کسب و کار خواهد بود. به عنوان مثال در کسب و کارهای نوپا و یا به اصطلاح استارت آپ ، انتظار می رود که مدیر محصول وظایف مدیر پروژه را نیز انجام دهد.

نتیجه

– مدیران محصول با چرایی یک محصول سر و کار دارند.

– مدیران پروژه با زمان یک محصول سر و کار دارند.

– مدیران برنامه با چگونگی یک محصول سر و کار دارند.

پیشنهاد نویسنده: یک مدیر اثر گذار از خود بسازیم

نوشته مدیر محصول ، مدیر برنامه و مدیر پروژه ؛ تفاوت در چیست؟ اولین بار در اکادمی فروش. پدیدار شد.